In de voetbalwereld zijn de verhalen over clubs die grote hoogten bereiken om daarna diep te vallen misschien wel de meest interessante. Deze verhalen tonen hoe grillig succes kan zijn en hoe zelfs de grootste namen soms in lagere divisies belanden. Voor Rotterdammers is het verhaal van Sparta Rotterdam een sprekend voorbeeld: als oudste profclub van de stad heeft Sparta een rijke historie van hoogte- en dieptepunten. Ook dit seizoen vecht de club tegen degradatie. Maar hoe zit het met andere oud-kampioenen in Europa die een vergelijkbaar lot ondergingen?
Sparta Rotterdam: Een club van pieken en dalen
Sparta Rotterdam werd opgericht in 1888 en is niet alleen de oudste profclub van Rotterdam, maar ook een van de meest historische clubs van Nederland. Met zes landskampioenschappen tussen 1909 en 1959 en een kwartfinale in de Europa Cup I in 1960, kende de club grote successen in de eerste helft van de 20e eeuw. Daarnaast bouwde Sparta een reputatie op als kweekvijver van talenten, met spelers als Danny Blind en Winston Bogarde als voorbeelden van de kwaliteit van hun jeugdopleiding.
Vanaf de jaren ’80 begon echter een periode van sportieve achteruitgang. Het absolute dieptepunt kwam in 2002 toen Sparta voor het eerst in haar bestaan degradeerde naar de Eerste Divisie. Dit was het begin van een periode waarin de club heen en weer pendelde tussen de Eredivisie en de Eerste Divisie. Na een nieuwe degradatie in 2010 duurde het tot 2019 voordat Sparta definitief terugkeerde op het hoogste niveau.
Manchester City: Van kampioen naar degradant
Een van de meest opmerkelijke verhalen is dat van Manchester City. In het seizoen 1936-1937 werd de club landskampioen van Engeland, maar een seizoen later, in 1938, overkwam hen het ondenkbare: City degradeerde als regerend landskampioen – een unieke gebeurtenis in de Engelse voetbalgeschiedenis. Opmerkelijk genoeg scoorde Manchester City in hun kampioensjaar een recordaantal van 107 doelpunten. Toch konden ze een seizoen later hun verblijf in de hoogste divisie niet verlengen. Het duurde tot 1947 voordat de club weer terugkeerde naar de top. Sindsdien heeft City wisselend succes gekend, tot de club na 2008, met de komst van investeerders, uitgroeide tot de huidige dominante kracht in de Premier League.
Juventus: Van Europese grootmacht naar Serie B
Ook een reus als Juventus is niet immuun voor een dramatische val. Na de winst van de Europa Cup I in 1985 leek de toekomst rooskleurig voor de club. Maar in 2006 werd de ‘Oude Dame’ verwikkeld in een grootschalig omkoopschandaal, beter bekend als ‘Calciopoli’. Juventus werd gestraft met degradatie naar de Serie B en moest twee landstitels inleveren. Sterspelers zoals Zlatan Ibrahimović en Patrick Vieira verlieten de club, terwijl anderen, zoals Alessandro Del Piero en Gianluigi Buffon, trouw bleven. Juventus keerde al na één seizoen terug naar de Serie A, maar de nasleep van het schandaal heeft jarenlang invloed gehad op de club.
SK Beveren: Van succes naar fusie en maatschappelijk betrokken
Het Belgische SK Beveren kende gouden jaren in de jaren ’70 en ’80, met landskampioenschappen in 1979 en 1984 en een halve finaleplaats in de Europa Cup II in 1979. De club had een sterke jeugdopleiding, met Jean-Marie Pfaff als een van de meest prominente talenten. Na de gloriejaren begon Beveren echter te worstelen. In 1990 degradeerde de club voor het eerst in 17 jaar uit de hoogste divisie. Hoewel ze even terugkeerden, konden ze hun vroegere succes nooit meer evenaren.
Ondanks de sportieve tegenslagen blijft de club een sterke band houden met de gemeenschap. Een mooi voorbeeld hiervan is het initiatief voor het seizoen 2024-2025, waarbij de club in de tweede seizoenshelft het logo van het Kinderkankerfonds op het shirt zal dragen. Deze actie, mogelijk gemaakt door de nieuwe regelgeving rondom gokreclame en gesteund door sponsor Peppermill Casino, vormt de grootste zichtbaarheidscampagne ooit voor het VZW Kinderkankerfonds. Het vrijgekomen reclameruimte wordt op deze manier ingezet om een goed doel te ondersteunen.
Nottingham Forest: Heropleving van een iconische club
Nottingham Forest was ooit een sprookje onder leiding van de legendarische coach Brian Clough. De club won de Engelse titel in 1978 en schreef geschiedenis met Europacup I-overwinningen in 1979 en 1980. Na Clough’s vertrek in 1993 zakte Forest echter weg. Het dieptepunt kwam in 2005, toen de club degradeerde naar de derde divisie van het Engelse voetbal – een unicum voor een voormalig Europees kampioen. Gelukkig keerde Forest in 2022 terug naar de Premier League en legde het de basis voor een hoopvolle heropleving van een iconische club.
AC Milan: Turbulente geschiedenis
AC Milan is een van de grootste clubs ter wereld en kent ook een turbulente geschiedenis. Na hun eerste winst in de Europa Cup I in 1963 werden ze in 1980 getroffen door een omkoopschandaal, wat leidde tot degradatie naar de Serie B. Hoewel de club snel terugkeerde naar de Serie A, degradeerde Milan opnieuw in 1982. Toch wisten ze zich vanaf de late jaren ’80, onder leiding van coaches als Arrigo Sacchi en spelers als Gullit, Van Basten en Rijkaard, te herpakken en uit te groeien tot een dominante kracht in het Europese voetbal.
Olympique Marseille: Omkoopschandaal van een Europees kampioen
Olympique Marseille schreef geschiedenis in 1993 door als eerste Franse club de Champions League te winnen. Hun triomf was echter van korte duur. In 1994 kwam er naar voren dat de club betrokken was bij een omkoopschandaal onder leiding van toenmalig voorzitter Bernard Tapie. Als straf werd Marseille gedegradeerd naar de Ligue 2, ondanks dat ze op dat moment nog steeds de regerende Europese kampioen waren.
