Ik vind het best wel moeilijk om mij te mengen in een discussie waar maar geen eind aan lijkt te komen. En waar volgens sommige lieden onder ons ook nooit een einde aan zal komen, omdat het onderwerp tot diep in de genen van sommige mensen is geworteld en onwrikbaar vast lijkt te zitten.
Racisme. Helaas van alle tijden. En dus ook van nu. Om daar iets van te vinden moet je stevig in je schoenen staan. Want zodra je je hoofd boven het maaiveld uitsteekt lijkt het wel alsof er altijd wel mensen klaarstaan om je kop eraf te zeisen. Welk gewas er ook op groeit, zelfs als het nog geen oogsttijd is staat er wel iemand tussen de rapen om deze gaar te bevinden.
Dus is het altijd uitkijken dat men jouw hoofd niet van jouw romp wil scheiden. Omdat zij dat willen. Omdat jouw hoofd hen niet (meer) aanstaat.
Vooropgesteld, het is echt nodig om het onderwerp racisme aan te snijden. Want er is racisme. Dat staat buiten kijf. Er wordt continu gediscrimineerd op basis van diverse verschillen tussen mensen. Niet dat het goed te praten is, maar het is tot op zekere hoogte mens eigen.
Ik had vroeger op de lagere school een leerkracht met een kaal hoofd. Een mooi hoofd, vond ik, maar enkele klasgenoten pestten meneer Van den Berg ermee. Hij had een haargroeiprobleem, geen wenkbrauwen, arm- en beenbeharing en zo. Men noemde hem ‘Gladjanus’. Begrijpelijk wellicht ook. Maar ik deed er niet aan mee, want meneer Van den Berg was mijn lievelingsleraar. En zijn vrouw, van Molukse afkomst, was ook mijn schatje.
Op de middelbare school had ik ook een docent met een kaal hoofd, meneer Elshout. Geboren in 1939 in Paramaribo, toen Suriname nog een kolonie was van Nederland. Ook meneer Elshout werd door sommige leerlingen gepest. Maar niet zo zeer om zijn ‘kale kop’. Die glom altijd als de zon er op scheen en de tl verlichting in de lokalen er vat op kreeg. Nee, hij had een donker kaal hoofd. Op een net zo’n donker lichaam, dat tijdens de gymlessen sterk afstak tegen de witte achterwanden van het sporthalletje waar wij ons bewogen totdat we per les minstens een ons aan gewicht kwijt waren.
Meneer Elshout had een bijnaam, die voor de ouderen onder ons heel herkenbaar klinkt. Diverse leerlingen noemde hem ‘Kunta’. Naar ‘Kunta Kinte’ uit de gelijknamige film, naar aanleiding van het boek van Alex Haley. Over het leven van de Gambiase slaaf Kunta Kinte en zijn nakomelingen. Dat verhaal is een voorbeeld geworden voor de slavernij en onderdrukking op de plantages in Amerika. Ik vond dat walgelijk, want ik had zowel het boek gelezen als de film gezien. En voor mij was meneer Elshout een prettige leraar, die ook nog eens in was voor een gezellige babbel van tijd tot tijd. Met geen millimeter was hij te vergelijken met Kunta Kinte, laat staan dat hij te vergelijken was met een slaaf. Maar het is mij altijd bijgebleven dat hij zijn bijnaam niet leuk vond. Sterker nog, de slaafse behandeling die hij kreeg was stuitend. En hij wist dat ik dat vond. Wij begrepen elkaar ook zonder dat we elkaar dat hoefden te vertellen. Maar jammer genoeg durfde ik dat destijds niet in de groep te gooien. Ook niet dat meneer Elshout begreep dat men zo met hem omging. Hij weet dat aan angst. Angst voor het onbekende. Hij vertelde mij dat het pas verdwijnt als je het onbekende hebt leren kennen. En ook gaat inzien dat het dan allemaal best wel meevalt.
Ik mag mij gelukkig prijzen dat ik veel vrienden en bekenden heb leren kennen door de jaren heen. Als scheidsrechter heb ik het voorrecht gehad veel verschillende mensen te ontmoeten. Van allerlei komaf, uit verschillende dorpen en steden, uit meerder- en minderheden. Met en zonder beperkingen, getint en ongetint, groot en klein, jong en oud(er), man of vrouw, of anders qua gender, enzovoorts. Voor mij is iedereen zoals hij of zij is, of wil zijn. Ben voor niets en niemand bang. Het is iets dat ik andere mensen ook graag toewens. Iemand anders te kunnen accepteren zoals men is, of wil zijn. Voor niemand angst te hebben.
De groeten. En, kleur de dag. Zwart wit is zo gewoon.
Egbert Egberts floot veertig jaar wekelijks wedstrijden in het amateurvoetbal. Blies ook een aantal jaren op hoog niveau basketbal. De scheidsrechter schrijft over zijn persoonlijke ervaringen in het verleden, over mooie personen en over actuele gebeurtenissen in het amateurvoetbal en daarbuiten. Reacties? Mail naar info@voetbalrotterdam.nl.
