Scheidsrechters zijn de laatste tijd constant in het nieuws. Logisch, miljoenen voetballiefhebbers zitten thuis voor de buis op de stoel. En zien hetzelfde als de ‘Video Assistent Referee’. Of nemen hetzelfde waar als elektronische hulpmiddelen kunnen vastleggen. Herhalingen na herhalingen op tv en op social media voeren de discussies alleen nog maar verder op. En uiteindelijk zijn de ‘falende’ arbiters van dienst voor de zoveelste keer op rij de pineut.
De vraag of scheidsrechters zelf tijdens het voetbalspelletje beelden moeten kunnen terug kijken of niet wordt ook meer en meer een gespreksonderwerp. Meestal wordt door hen het advies om eens nader naar wat beelden die door de VAR zijn opgenomen te kijken opgevolgd. Immers, een scheidsrechter die dit niet doet stelt zichzelf dan namelijk ter discussie. ‘Die VAR zit er toch ook niet voor niets?’
Dus gaat de betreffende arbiter voor een spelonderbreking van minstens een paar minuten naar de kant, tuurt naar de VAR-replayscreens, houdt voor de vorm nog even het nadenkende hoofd omlaag, om vervolgens tot een besluit over te gaan die in meer dan 90% (!) van de VAR-situaties het ‘advies’ van de VAR zal opvolgen.
En bijna niemand heeft het dientengevolge meer over het hoe en waarom de VAR in het leven is geroepen. Maar des te meer meer over de gevolgen van besluiten voor hun favoriete club, over de besluiteloosheid van de betreffende scheidsrechter zelf en over de onmacht van de gezamenlijke arbitrage als een beslissing onherroepelijk toch verkeerd bleek te zijn geweest. De VAR werd ingezet om het voetbalspel eerlijker te laten verlopen. Slechts in een klein aantal situaties mocht de VAR de arbiter van dienst aansporen een reeds genomen beslissing te heroverwegen. Maar omdat er ook best wel veel situaties door de VAR werden gemist is er ook mogelijk sprake van willekeur. En inconsequent handelen. Dat maakt het voetbal er juist niet eerlijker op.
Maar kritiek daarop pareert de KNVB (Kijk Naar Video Beelden…) door te stellen dat de VAR alleen maar in zijn rol kan groeien. Daar gaat wat mij betreft dan ook meteen het project ‘de VAR’ de prullenbak in.
Het is niet de VAR die moet kunnen groeien, maar de scheidsrechters en assistenten van dienst moeten er gezamenlijk beter hun werk door kunnen doen… Prima, dat hulpmiddelen worden gebruikt om te kunnen constateren of er wel of geen doelpunt kan worden toegekend. Prima, dat er een signaaltje afgaat als een doelnet niet meer op z’n plek hangt zoals dit zou moeten, om bijvoorbeeld spookdoelpunten te kunnen voorkomen. Prima, als er een pieper afgaat van een zendertje in de bal als de bal de zijlijn of achterlijn volledig is gepasseerd. En ook prima, als de arbiter een muurtje op afstand zet en laat staan door een fysiek hulpmiddel als een spuitbus te gebruiken om spelers achter een snel oplossende streep te laten staan. Piepvlaggen, oortjes en microfoontjes: allemaal dingen die de arbitrage helpen, maar die niks tegen de scheidsrechter kunnen zeggen om hem of haar op andere gedachten te kunnen brengen.
En daar knijpt ‘m juist de boel. Als je hoort wát er af en toe gezegd wordt dan kán de arbiter soms niet meer terug. ‘Pol, ik vind dat het een strafschop is. Ga maar kijken. Daar zul je zien dat ik gelijk heb.’ En Polleke, die toch eerst echt terecht had gefloten voor een zwaluw, rent als een kievit naar het scherm, hangt er een beetje rond als een kolibrie én besluit toch – met gespeelde haviksogen overtuigd van zijn ‘gelijk’ – na een paar minuten dralen richting elf meter stip. Zelfs Stevie Wonder zag dat hij er compleet mee voor schut ging.
Ik ben geen voorstander van de VAR. Nooit geweest ook. Maakt de arbiter een fout, jammer dan. Het hoort bij het voetbalspel. Nu hoort de willekeur ten gevolge van het (niet) handelen van de VAR en de soms onjuist overgenomen adviezen van de VAR door de scheidsrechter óók tot het spel. Dat zou niet het geval mogen zijn, gezien de doelen die de KNVB en de FIFA hieraan hadden gesteld.
Anderzijds, het gaat over voetbal. Waar moet je dan nog over kunnen zeuren? Het gaat nog steeds nergens anders over bij de koffieautomaat van het bedrijf, de sportschool of de sauna? Wel of geen VAR, men kotst toch graag (spreekwoordelijk) altijd wel om wat voor reden de scheidsrechter uit. Het hoort erbij, zou je denken.
Nog even dit. Jij mag het zeggen: waarom telt de scheidsrechter de tijd die hij of zij nodig heeft om buiten de lijnen replay-tv te kijken niet altijd bij? Wat vind je, je reinste willekeur, of niet?
Reageer er maar eens op.
Egbert Egberts floot bijna veertig jaar wekelijks wedstrijden in het amateurvoetbal. Nu loopt hij langs de velden, snuift sfeer. De leidsman schrijft over zijn persoonlijke ervaringen in het verleden, mooie personen en actuele gebeurtenissen in dat door ons zo geliefde amateurvoetbal. Vragen en/of opmerkingen? Mail naar info@voetbalrotterdam.nl.
