Foto: Justin Egberts
‘Wat doet u als scheidsrechter als u iemand in het veld of binnen de afrastering onwelvoeglijke taal hoort uitslaan?’ Een vraag die ik tijdens het praktijkexamen Veldvoetbalscheidsrechter KNVB in 1979 aangereikt kreeg van mijn docent.
Let wel, in die tijd gebruikte men nog woorden die degelijker dan degelijk waren. Niet zoals nu wel eens te beluisteren valt, met ‘joh’ of ‘jij’, of met ‘hey’ of ‘jij daar’. Alsof op deze manier iemand aanspreken een band kweekt. Niet dus. Tussen de één en de ander mag wat mij betreft gerust een zekere afstand zijn en blijven, als het respect voor elkaar maar voorop blijft staan.
‘Ónwelvoeglijke taal’. Daar kun je van alles onder verstaan. Van het ‘hey gvd’ tot ‘jij blinde aap’. Van het ‘je kén er weer niks van’ tot ‘stomme mongool’. Of gestrooi met enge ziektes of discriminerende typeringen. Bij mij zijn dan de grenzen al ruimschoots voorbij. Onbestraft laat ik dit soort uitingen in elk geval niet. En het maakt me ook niet uit door wie of tijdens welke omstandigheid het één en ander wordt gezegd of geroepen.
Wie zich schuldig maakt aan beledigende of gewelddadige taal krijgt van mij direct rood. Daar aarzel ik niet eens over. In een emotie mag men best wat uiten. Maar als men persoonlijk wordt, jou als scheidsrechter of een andere persoon betrokken bij de wedstrijd krenkt of beledigt, dan is er voor mij maar één straf denkbaar. Wegwezen.
Maar hoe zit het dan met mensen waarvan je weet dat zij zich eerder, weleens bij een voorgaande wedstrijd, en wellicht ook al eens voorafgaand aan een te spelen match schuldig hebben gemaakt aan belediging van c.q. het kwetsen van voetballers c.q. hun begeleiders? Bijvoorbeeld een trainer/coach die zich tijdens een eerder gespeelde wedstrijd en tijdens trainingen van zijn team discriminerend heeft uitgelaten over bepaalde personen? Hoe ga je daar dan als scheidsrechter mee om?
Wel, daar kun je alleen maar tegen optreden als je zelf voorafgaand aan, tijdens of na een door jou gefloten wedstrijd hebt geconstateerd, dat dit persoon zich schuldig maakt aan misdragingen. Je kunt en mag namelijk niet optreden naar aanleiding van vooroordelen. Je hebt als arbiter namelijk de taak om wedstrijden in goede banen te leiden, opdat deze vanuit het sportiviteitsbeginsel en conform de regels van de KNVB worden gespeeld. Niets meer, en niets minder.
Hoe zit dit dan met al dat gedoe van afgelopen week rond die trainer/coach van ARGON Mijdrecht, die vanwege vermeend racisme op non actief was gezet en van wie inmiddels het contract met de betreffende voetbalclub is beëindigd door de vereniging? Ik las in het AD, dat een scheidsrechter die al eerder dit seizoen een wedstrijd van de vereniging had geleid ook had gehoord dat de trainer/coach tijdens de betreffende wedstrijd tegenstanders met woorden ‘zwart’ probeerde te maken. Een gerenommeerde arbiter. Die echter niet had opgetreden tijdens die match tegen de trainer/coach, zelfs niet middels een mondelinge waarschuwing.
Dan heb je volgens mij ook geen recht van spreken om in een artikel enkele weken daarna iets van de vermeende discriminerende uitingen te vinden. Als scheidsrechter moet je immers optreden voor, tijdens en na de wedstrijd waarvoor je bent aangesteld namens de KNVB je ding te doen. Niet weken daarna. Als je dit toch doet, dan ben je voor mij geen knip voor de neus waard. En draag je alleen maar bij aan het creëren van sfeer tegen een bepaald persoon. Of deze nu wel of niet iets heeft gedaan wat wel of niet door de beugel kan: dit behoor je als arbiter niet te doen.
Ik wens de KNVB overigens veel sterkte toe bij het treffen van de juiste maatregel tegen deze gewezen trainer/coach van ARGON. Als het werkelijk zo is gebeurd, zoals men inmiddels als beeld heeft geschetst wat er is gebeurd, dan hoort dit mijns inziens ook thuis bij de burgerrechter. Iemand die openlijk discrimineert hoort namelijk ook niet ongestraft los te lopen. Er is echter (nog) geen aangifte tegen deze trainer/coach gedaan. Dus vind ik enige terughoudendheid ook van belang.
Je bent onschuldig tot het tegendeel is bewezen. Behalve in voetballand. Want daar kan en mag men ongestraft van alles roepen wat men wil. Behalve voor, tijdens en na een wedstrijd. Waar de arbiter rechter is. Maar dat leer je niet op de cursus. Dat leer je in de praktijk…
Egbert Egberts floot bijna veertig jaar wekelijks wedstrijden in het amateurvoetbal. Nu loopt hij langs de velden, snuift sfeer. De leidsman schrijft over zijn persoonlijke ervaringen in het verleden, mooie personen en actuele gebeurtenissen in dat door ons zo geliefde amateurvoetbal. Vragen en/of opmerkingen? Mail naar info@voetbalrotterdam.nl.
